Ác mộng
Ác mộng thường xuyên xảy ra tầm lúc cuối đêm, thường ở thời điểm giấc ngủ đảo pha trong chu kỳ của giấc ngủ (Giấc ngủ bao gồm 5 giai đoạn với những đặc điểm điện não riêng biệt. Giấc mơ hoặc ác mộng thường xảy ra trong giai đoạn cuối của giấc ngủ, cũng được gọi là giai đoạn "Ngủ động mắt nhanh"- REM sleep).
Những cơn ác mộng thường gặp nhất ở trẻ em được xác định là do hình ảnh của những con ma, con rồng hoặc những con quỷ mà trẻ nhìn thấy vào lúc ban ngày trên vô tuyến hoặc trong những quyển sách. Đôi khi, là do những xung đột bên trong như sự ghen tức vì một món quà, sự xung đột với anh chị em, bạn bè; hay sự nghiêm khắc của bố mẹ vv…
Khi con bạn thức dậy do cơn ác mộng, hãy làm dịu trẻ, an ủi trẻ và lắng nghe trẻ nếu trẻ muốn miêu tả cái mà trẻ vừa trải nghiệm. Mỗi lần trẻ được an ủi, trẻ sẽ ngủ lại dễ dàng hơn.
Vào ban ngày, hãy cùng thảo luận với con về cơn ác mộng chúng gặp. Hãy nhắc lại cho trẻ hiểu rằng những con ma, quỷ hay những bà phù thuỷ chúng gặp trong giấc mơ không tồn tại; hãy cùng đọc sách, hoặc xem những bộ phim hoạt hình chứa đựng sự sợ hãi mà trẻ đã xem, từ đó giúp đỡ trẻ vượt qua được những nỗi sợ hãi do phim truyện hư cấu.
Hãy giúp đỡ trẻ nói ra những hụt hẫng và những xung đột đang hiện hữu trong trẻ. Giải thích cho trẻ hiểu rằng suy nghĩ lo sợ đó được trí tưởng tượng của chúng ta tự xây dựng lên và có nhiều người cũng từng giải qua những cơn ác mộng như vậy, không có gì phải quá lo lắng.
Những cơn ác mộng thường xuyên xuất hiện ở tuổi ấu thơ, thường trong giai đoạn trẻ khoảng 5 tuổi, thỉnh thoảng xuất hiện ở độ tuổi 2 tuổi, cơn ác mộng có thể giảm dần và biến mất vào giai đoạn về sau.
Cơn hoảng sợ ban đêm: biểu hiện của xung đột
Cơn hoảng sợ ban đêm thường đến vào những giờ đầu tiên của buổi đêm, trong giai đoạn của giấc ngủ sâu. Trẻ bật dậy, khóc lóc, giật mình. Trẻ hét lên, cơ thể có những dấu hiệu của sự sợ hãi như đổ mồ hôi, buồn nôn… . Cơn hoảng sợ ban đêm khác với giai đoạn trẻ gặp ác mộng, trẻ không nhận ra thế giới xung quanh, không nhận biết được là cha mẹ đang ở bên hoặc mất ý thức về những cái đang diễn ra, và đi kèm với mất nhớ, còn trong cơn ác mộng buổi sáng ngày hôm sau trẻ có thể kể lại nội dung. Tuy nhiên, cha mẹ không nên đánh thức trẻ dậy, vì trẻ tró khó có khả năng diễn tả rối loạn và điều này có thể sẽ làm cho cơn hoảng sợ tăng lên. Phần lớn thời gian, chỉ một vài phút sau khi cơn hoảng sợ ban đêm xuất hiện, trẻ sẽ tự bình tĩnh trở lại, và tiếp tục quay trở lại giấc ngủ.
Một vài cơn hoảng sợ ban đêm đến khi trẻ không được ngủ đủ giấc, ví dụ như khi trẻ không được nghỉ trưa. Hãy thu xếp cho trẻ có những giấc ngủ dài hơn. Hoặc cơn hoảng sợ đến khi trẻ có những biểu hiện của sự xung đột bên trong, hãy nói với trẻ về sự xung đột này, giúp cho trẻ hiểu điều đang làm trẻ bận tâm, dẫn dắt trẻ bằng cách nói một vài từ về một vài tình huống xấu mà trẻ trải qua.
Làm thế nào để giúp trẻ có giấc ngủ tốt?
Nên tập cho trẻ có thói quen ngủ sớm và đúng vào một giờ đã định, nhằm tạo cho trẻ có một phản xạ nghỉ ngơi, giúp trẻ ngủ dễ dàng trong bất kỳ điều kiện nào.
Giảm tối thiểu các kích thích của ngoại cảnh cũng như nội tại lên hệ thần kinh trẻ trong lúc ngủ. Điều quan trọng nhất là phải tránh tiếng ồn và ánh sáng vì chúng làm giấc ngủ trẻ không sâu và dễ thức giấc. Ngoài ra, các yếu tố khác như để trẻ đói hoặc ăn quá no, không vệ sinh thân thể, quần áo quá chật, nằm sai tư thế, nơi ngủ bẩn chật và không thông thoáng đều gây tác hại xấu đến giấc ngủ.
Cần hết sức tránh các chấn thương về tâm lý như làm cho trẻ bị ức chế trước khi ngủ (như dọa nạt, quát mắng, kể những chuyện gây sợ hãi, cho xem phim ảnh kinh dị...). Trường hợp trẻ có tiểu tiện trong khi ngủ, nên nhẹ nhàng làm vệ sinh và cho ngủ lại, không la mắng.
Cần xem xét các yếu tố như mối quan hệ mẹ- con (có liên quan đến việc sợ hãi chia cắt mẹ- con trong lúc đi ngủ). Nếu trẻ gặp vấn đề khó khăn trong mối quan hệ với người mẹ, cần đưa trẻ đến gặp một chuyên gia tâm lý.
Cho trẻ vui chơi, vận động cơ thể đầy đủ cũng góp phần giúp ngủ sâu hơn. Khi trẻ khó ngủ, có thể dùng lời nói êm dịu để gây ám thị như “con nhắm mắt lại ngủ ngoan đi, mẹ thương” hoặc: “nhắm mắt lại ngủ giỏi đi con”... để giúp trẻ dễ đi vào giấc ngủ.
Mỗi trẻ có một nhu cầu về thời gian ngủ, độ dài và độ sâu khác nhau. Cha mẹ cần tạo mọi điều kiện cho trẻ ngủ đầy đủ, không nên đánh thức sớm. Thông thường, khi ngủ đủ giấc, trẻ sẽ tự động thức dậy, không cần phải gọi.
Nếu những cơn hoảng sợ ban đêm vẫn tồn tại dai dẳng, hãy đưa trẻ đến gặp một chuyên gia để tham vấn, chẳng hạn như một bác sỹ tâm thần nhi hoặc một nhà tâm lý, họ sẽ giúp trẻ tháo gỡ những xung đột vô thức đó.
Biên dịch : Nguyễn Diễm
Tài liệu Tham khảo :
1. Christine Roque- psychologie de l’enfant- Doctissimo, 12/2009
2. Sức khoẻ đời sống: “Nhịp điệu sinh học trong giấc ngủ trẻ thơ”
|
