Trong khi đó, các bạn trẻ thì thấy mình bị bức bối, áp đặt và như “thiếu không khí” để lớn lên.
Khi cha mẹ là nguyên nhân gây nên sự căng thẳng
Có rất nhiều lý do gây có thể nên sự căng thẳng cho lứa tuổi thanh thiếu niên: học hành, công việc, mối quan hệ bạn bè, tình yêu... Trong đó một lý do mà chúng tôi thường nhận được qua tâm sự của các bạn trẻ đó là các bạn đã chịu quá nhiều áp lực từ phía cha mẹ của mình. Đó là những cha mẹ luôn muốn con học giỏi, hoàn hảo theo mong muốn của mình mà quên đi nhu cầu, nguyện vọng của con cái.
Thông thường, khi họ thấy con cái của mình có những biểu hiện bất thường thì họ cho rằng đó là vấn đề của con họ. Do đó, họ mong đợi nhà tâm lý “chữa” cho con họ trở lại bình thường mà bản thân họ không có gì phải thay đổi.
Nhưng không ai là một ốc đảo riêng trong gia đình, mà thực tế cách sinh hoạt, ứng xử, buồn vui, tình cảm của các thành viên trong gia đình đều có ảnh hưởng với nhau. Tâm trạng của các bạn trẻ bị ảnh hưởng rất nhiều bởi cách ứng xử của bố mẹ, trong gia đình mà cha mẹ có sự bất hoà; bất đồng quan điểm, hay lo lắng, mong đợi quá lớn ở con… thì áp lực càng lớn. Do đó, những nhà tâm lý thường nói một số trường hợp là: “Bệnh con phải trị liệu bố mẹ” là thế.
Các em sống trong gia đình mà bố mẹ đòi hỏi cao thì các em có áp lực nhiều, và các em ít tự chấp nhận mình và thiếu tự tin. Các em có thể tìm đến: Ma tuý, Tình dục, Bạo lực (đập đồ, thô bạo với súc vật, tự hành hạ mình bằng việc cắt tay, chân…) để “thoát” khỏi cơn căng thẳng của mình.
Lời khuyên dành cho bạn trẻ
Điều đầu tiên các em cần nhìn nhận ra những dấu hiệu của cơ thể mình khi mình đang bị căng thẳng và xác định được những tình huống dễ khiến mình bị cưng thẳng để có sự chủ động tránh, và quản lý ngay từ khi trạng thái căng thẳng bắt đầu xuất hiện. Đồng thời hãy tin rằng các em có thể quản lý được các trạng thái căng thẳng của mình.
Khi căng thẳng, hãy chia sẻ tâm tư của mình cho một người bạn thân hoặc tìm một việc gì lành mạnh và các em hứng thú để làm như: đá banh, chơi đàn, đi bơi, đi tắm… Hãy cố gắng chăm sóc cho bản thân mình. Đừng vội bầm dập mình với những suy nghĩ mà mình từng nghe ở bạn hoặc ở cha mẹ.
Bạn hãy tự nói với mình rằng: “Có những cách lành mạnh, tại sao mình không làm nhỉ? ». Đơn giản là bạn hãy ngưng các suy nghĩ tiêu cực về mình, viết ra và thay các suy nghĩ tiêu cực bằng các suy nghĩ tích cực hơn. Như vậy phần “não hạnh phúc” của bạn có thể được thức tỉnh phần nào rồi.
Nếu các em thấy mình đang thất bại, hãy hiểu rằng việc bị thất lại là chuyện bình thường trong cuộc sống. Phải chăng người khác muốn mình hoàn hảo hay bản thân em đang không chấp nhận mình?
Một cách nữa, khi các em làm một điều gì đó có ích cho người khác, tăng cảm nhận giá trị của bản thân, áp lực đến từ phía người khác sẽ được giảm đi rất nhiều.
Khi bị áp lực, các em sẽ sống loanh quanh trong cái tôi của mình, nhưng khi làm một điều tốt, thì các em sẽ thoát được cái góc loanh quanh của mình cũng giống như việc các em học võ, các em đi làm tình nguyện.... Khi các em bị áp lực, các em hãy nghĩ đến vấn đề thể chất - cần có các bài tập về thể chất. Ngày nay có các chương trình tập thể dục thể thao hữu ích cho các em.
Và điều cuối cùng, hãy học cách bày tỏ với cha mẹ. Trong khi đó các em cũng cần nhớ rằng mình không thay đổi được cha mẹ ngay.
(Ảnh minh hoạ)
Lời khuyên dành cho cha mẹ
Trước những biểu hiện bất thường của con cái, cha mẹ hãy tự hỏi: Liệu cách ứng xử, giáo dục của mình với con có vấn đề gì hay không? Đã khi nào mình thực sự lắng nghe mà không trách cứ con hay chưa? Cha mẹ có cảm thấy rằng bản thân sự có mặt của con trên cuộc đời này đã là một món quà vô giá và cha mẹ có thể yêu con vô điều kiện được không?
Vấn đề của con bạn sẽ không được giải quyết nếu bạn không chấp nhận rằng mình cũng phải thay đổi. Cả hai bên cần luyện kỹ năng giao tiếp mới mà ở đó có nhiều hơn sự thấu cảm, tôn trọng, lắng nghe. Đã đến lúc cha mẹ cần thành thật thừa nhận lo lắng và đòi hỏi quá mức của mình đối với con. Trong trường hợp, nhận thấy con mình rơi vào tình trạng căng thẳng, cha mẹ hãy giúp con học cách giải quyết vấn đề hiệu quả để tránh những hậu quả tiêu cực. Đôi khi, bạn cần bỏ thời gian để cùng con để tham gia vào một hoạt động nào đó: thể thao, âm nhạc... để giúp khoảng cách giữa hai bên được xích lại.
Nếu như cha mẹ cảm thấy tuyệt vọng vì những nỗ lực chưa thành công của mình thì hãy nhờ sự giúp đỡ của những người có chuyên môn. Cha mẹ cần phải làm việc với nỗi lo âu của chính mình chứ không chỉ là những biểu hiện của trẻ cần thay đổi. Một trong những sai lầm của những cặp cha mẹ khi đến tham vấn là muốn nhà tâm lý phải làm việc theo đúng “kịch bản” mà họ đặt ra như việc tiếp cận với con họ như thế nào? Nên bắt đầu trị liệu từ đâu? Như một sự áp đặt của kiểu cha mẹ độc đoán, trong trường hợp này nhà tâm lý sẽ chẳng giúp gì cho họ được nếu như nhà tâm lý không có một vị trí khách quan để nhìn nhận sự vận hành của gia đình.
Dù con bạn có thay đổi như thế nào thì cha mẹ hãy tin tưởng rằng, cha mẹ chính là những người ảnh hưởng nhất đối với chúng trong suốt những năm qua và cả tương lai sau này nữa.
NC - SHARE |
