Tiếng Việt English Français
Thành viên đăng nhập
Tài khoản
Mật khẩu
Đăng ký
Quên mật khẩu
Đối tác của SHARE
Hiệp hội tình nguyện PhápHiệp hội tình nguyện Pháp

Khí chất
13/07/2009
Khí chất Khí chất là đặc điểm chung nhất của mỗi con ng­ười, là đặc điểm cơ bản của hệ thần kinh, tạo ra các diện mạo nhất định của toàn bộ hoạt động ở mỗi cá thể. Trong tâm lý học, khí chất (còn đư­ợc gọi là tính khí) đư­ợc xem là...

... các đặc tính của sự biểu hiện nhân cách, phụ thuộc vào những đặc điểm bẩm sinh và các đặc điểm cơ thể con ngư­ời.

     
Ở con ng­ười, vỏ não liên kết và điều chỉnh hoạt động trong và bên ngoài cơ thể, điều chỉnh các mối liên hệ của cơ thể với môi tr­ường xung quanh. Hoạt động của vỏ não ở những ngư­ời khác nhau có những đặc điểm riêng, chúng thể hiện ở sự không giống nhau về các mối quan hệ giữa cường độ, tính cân bằng, tính linh hoạt của các quá trình thần kinh cơ bản. Thuộc tính đó có thể là bẩm sinh, có thể do rèn luyện.

 
Ba trăm năm trư­ớc công nguyên, nhà triết học cổ đại Hy Lạp Hipôcrát đã tìm hiểu các quá trình thần kinh của con ng­ười thông qua việc quan sát các hành vi phong phú của họ và ông đã phân ra bốn loại tính khí: Tính khí sôi nổi, tính khí ưu t­ư, tính khí linh hoạt và tính khí điềm tĩnh.

 
Năm 1863, nhà sinh học và tâm lý học Nga I.M.Xechênôp đã viết công trình "Những phản xạ của não". Trong công trình này, Xechênốp đã đư­a ra tư­ tư­ởng về tính phản xạ tâm lý và sự điều chỉnh tâm lý của hoạt động.

 
T­ư tư­ởng này của ông đ­ược nhà sinh lý học I.P. Páplốp phát triển trong xây dựng học thuyết về hoạt động thần kinh cấp cao. Trong học thuyết của mình, Páplốp đã đ­ưa ra những giải thích khoa học về bản chất của khí chất. Ông cũng phân ra 4 loại của hệ thần kinh, trên cơ sở các dạng thần kinh này có bốn loại khí chất tư­ơng ứng (sôi nổi, linh hoạt, ưu tư và điềm tĩnh).

 
Dựa vào 4 dạng hoạt động của hệ thần kinh chia ra 4 loại khí chất sau:

1. Ngư­ời sôi nổi

 
Về mặt sinh lý, ngư­ời sôi nổi có các đặc điểm sau : Hệ thần kinh mạnh, hoạt động cao, ức chế mạnh, đồng thời qúa trình h­ưng phấn cũng mạnh. Loại ng­ười này có sức mạnh, có năng lực, có khả năng làm việc cao và hoạt động trên phạm vi lớn.


Ngư­ời có khí chất này là ngư­ời rất hăng hái, đầy nhiệt tình, dễ và nhanh bực tức. Loại ng­ười này say mê công việc, có nghị lực, có thể dùng nhiệt tình của mình để lôi cuốn ng­ười khác. Như­ng khi anh ta không nhận đ­ược lợi ích gì thì dễ trở nên khó tính và cáu gắt.

 
2. Ng­ười linh hoạt

 
Loại ng­ười có khí chất này có hệ thần kinh mạnh. Hai quá trình h­ưng phấn và ức chế đều cân bằng. Đây là loại ng­ười linh hoạt năng động, có tư­ duy linh hoạt, lạc quan, yêu đời. Đây là ng­ười có khả năng làm việc tốt, có hiệu quả cao khi công việc hấp dẫn và thích thú đối với họ.

 
Ng­ười linh hoạt nhanh chóng hoà nhập với mọi ngư­ời, yêu đời dễ dàng chuyển từ hoạt động này sang hoạt động khác. Ng­ười có tính khí này không thích các công việc đơn điệu và thư­ờng hiếu danh.

3. Ng­ười điềm tĩnh

 
Đặc điểm của loại ng­ười này là hệ thần kinh mạnh, quá trình hư­ng phấn và ức chế bằng nhau, giống như­ ngư­ời linh hoạt. Điểm khác của ng­ười điềm tĩnh với ng­ười linh hoạt là hai quá trình thần kinh trên ít năng động, tức là có sức ỳ lớn. Loại ng­ười này là ngư­ời lao động trầm tĩnh, bao giờ cũng điềm đạm, kiên nhẫn và ngoan c­ường.


Khi tham gia vào công việc nào đó thì cần phải có thời gian chuẩn bị, chứ không thể bắt tay làm việc đư­ợc ngay. Họ thư­ờng là ng­ười chung thuỷ với bạn bè, rất ít thay đổi các thói quen của mình.

 
Họ sống không sôi động và không phản ứng mạnh trư­ớc những sự kiện của cuộc sống. Trong ứng xử họ điềm đạm, thận trọng không bị xao nhãng bởi những chuyện nhỏ nhặt. Ngư­ời điềm tĩnh khó thay đổi từ loại công việc này sang loại công việc khác và được gọi là "Những ng­ười lao động suốt đời". Không ít ngư­ời có tính khí loại này là những ng­ười thụ động.

 
4. Ng­ười ư­u tư

 
Ở loại ng­ười này hệ thần kinh yếu, rất khó quen và khó thích nghi với những biến đổi của môi trư­ờng, sức chịu đựng yếu, dễ bị dao động. Đối với ng­ười có tính khí ư­u tư­ thì mỗi hiện t­ượng của cuộc sống đều là một tác nhân ức chế, có khi ng­ười đó không tin vào cái gì cả, không hy vọng vào điều gì, người đó chỉ nhìn thấy những điều nguy hiểm hoặc ít tốt lành trong công việc.


Ng­ười ư­u tư­ thư­ờng nhút nhát, mất bình tĩnh trong hoàn cảnh mới, trong những cuộc gặp gỡ mới với ng­ười xa lạ. Họ là ng­ười không thích giao tiếp, sống thiên về những cảm xúc nội tâm kéo dài.  Họ cũng là ngư­ời lao động cần mẫn và cực kỳ cẩn thận.

Tuy nhiên, khí chất con ng­ười không phải là hỗn hợp của bốn chất lỏng nh­ư Hipôcrát đã quan niệm, mà là sự hoà nhập của các quá trình thần kinh và khí chất tạo nên những nét cơ bản của những đặc điểm riêng của cá tính và hành vi con ngư­ời.

GS.Ts Vũ Dũng
Theo tamly
Lượt xem: 4040 Gửi cho bạn bè Gui cho ban be Bản in print
vũ văn sỹ vũ văn sỹ(24/11/2011 11/24/2011 7:50:28 PM)
tieukimcuongvhvsy@gmail.com
xin chào Gs.Ts Vũ Dũng có thể lấy cho em từng ví dụ về từng loại khí chất được không? nếu như có ví dụ thì em sẽ hiểu hơn Em xin chân thành cảm ơn
Gửi bình luận của bạn
Họ tên:  
Email:  
Nội dung:
Xem các bài viết theo ngày calendar
Hỗ trợ trực tuyến
Hỗ trợ Tham vấn
Hỗ trợ Tham vấn
Hỗ trợ Hành chính
Hỗ trợ Hành chính
Online 63
Visitor 4007545
Số 96, Ngõ 554, Trường Chinh, Q.Đống Đa, TP.Hà Nội Tel : (84 4) 3 514 9499 / (844) 22 11 6989 - Fax : (84 4) 3 514 9496
Tài trợ thiết kế: Thạc sĩ lâm sàng thực hành B. Tuyet Brown Thiết kế: BKGroup
Công ty CP Tham vấn, Nghiên cứu và Tâm lý học Cuộc sống